7. Hukuk Dairesi 2023/1464 E. , 2024/2177 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/840 E., 2022/3017 K.

DAVA TARİHİ : 03.01.2017

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/455 E., 2020/318 K.

Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali, yeni bir mirasçılık belgesi verilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin murisi olan ...'in 07.01.1997 tarihinde dul ve çocuksuz olarak vefat ettiğini, murisin anne ve babasının kendisinden önce vefat ettiğini ve muristen başka çocuklarının da olmadığını, murisin baba tarafından başkaca akrabasının hayatta olmadığını, müvekkilinin murisin annesinin kardeşi ...'nın torunu olup 3/4 oranında miras payı olduğunu, ancak Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1223 Esas, 1998/793 Karar No.lu veraset ilamı ile murisin mirasçıları belirlenirken nüfus kayıtlarında bulunmayan ve gerçekte mirasçı olmayan ...'in mirasçı olarak gösterildiğini belirterek bu veraset ilamının iptali ile muris ...'in yasal mirasçılarını ve miras hisselerini gösteren yeni veraset ilamı verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin babası ...'in, muris ...'in %50 oranında mirasçısı olduğunu, buna ilişkin birçok mirasçılık belgesi bulunduğunu, kaldı ki tapu kayıtlarında intikal işlemleri ve pek çok davada bu veraset ile işlem yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... usulüne uygun yapılan tebligata rağmen duruşmaya katılmadığı gibi cevap dilekçesi de sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iptali istenen mirasçılık belgesinin yerinde olduğu, aynı yönde birçok mahkeme kararı bulunduğu, iptal koşullarının varlığının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçelerinde; davanın usulünce ispat edildiğinden kabulü gerektiğini, davanın reddine yönelik kararın yanlış olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesindeki nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 598 inci maddesine göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.

2. Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle tabi değildir (TMK m.7). Hakim çekismesiz yargıda re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.

3. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü delillerle yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re'sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

4. Mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davalarda davacı, mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilmek için murisin öldüğünü ve ölüm tarihini, muris ile kendisi arasındaki irs bağını kanıtlamak zorundadır. Bu tür davaların reddine karar verilebilmesi için murisin hiçbir şekilde yaşamadığının, böyle bir kişinin mevcut olmadığının belirlenmesi veya davacının murisin mirasçısı olmadığının tespiti gerekir.

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165 inci maddesine göre; bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu, davalılar tarafından İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/364 Esas sayılı dosyası ile muris Hatice Saniye Serdes'in nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası açıldığı, yargılamanın devam ettiği, yargılama sonucunun iş bu dava sonucunu etkileyeceği anlaşılmaktadır. Anılan dosyada karar tarihinde henüz hüküm verilmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165 inci maddesi uyarınca İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/364 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak sonuçlandıktan sonra esas talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Aynı şekilde; murise ait nüfus kayıtları, bu kayıtların dayanağı olan belgeler ilgili nüfus müdürlüğünden, gerektiği takdirde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden istenilmeli, denetime elverişli bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, tarafların ileri sürdüğü deliller toplanmalı, re'sen araştırma ilkesi gereğince bütün araştırmalar yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3. Mahkemece belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince de yerel mahkemenin gerekçesinin doğru olduğu belirtilerek davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.