YARGITAY
7. Hukuk Dairesi 2026/1943 E. , 2026/2483 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2179 E., 2026/54 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/852 E., 2025/160 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davacılar vekili ve davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili; 285 ada, 31 parsel No.lu taşınmaz üzerindeki 5 katlı 10 daireli (9 ve 10 No.lu daireler çatı piyesli dubleks) binanın müvekkillere aidiyetinin tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalılar vekili; arsa malikinin taşınmaz üzerinde bulunan sabit yapıların da maliki olduğunu ve bu yapıların bağımsız bir mülkiyet oluşturmadığını, İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/332 Esas sayılı dosyasında verilen kararda, davacıların sadece arsa değil, arsa üzerindeki yapılar yönünden de hissedar olduğu kabul edildiğini, tapu iptali ile tescile bu kapsamda karar verildiğini, davalıların arsa üzerindeki 1/4 hisseleri oranında binadaki her bir dairede pay sahibi olduklarının açık olduğunu, davalıların binadaki dairelerde mülkiyet hakkı bulunmadığını ileri sürülmesinin hem yasal düzenlemelere hem de kesinleşmiş mahkeme kararına aykırı olduğunu belirterek huzurda açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekilinin müvekkilleri tarafından ve kendileri ad ve hesabına yapılan bir muhdesatın tespitini değil dava dışı yükleniciden veya diğer satıcılardan satın aldıkları arsa payına karşılık gelen bina yönünden muhdesatın aidiyetinin tespitini talep ettikleri, muhdesatın aidiyeti davasına ilişkin muhdesatın aidiyetinin tespitini talep eden kişi tarafından kendi adına yapılması şartının dosyada mevcut olmadığının açık olduğu, bu haliyle davanın kabulü koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacıların taşınmaz üzerindeki muhdesat meydana getirildikten sonra taşınmazın önceki hissedarından/müteahhitten satın alma yoluyla taşınmazda malik olduklarına göre, taşınmazın üzerindeki muhdesatın tamamına da payı oranında sahip olduğu ve muhdesatın pay satın aldıktan sonra meydana getirildiği yönünde davacıların bir iddiası da bulunmadığı, keza davalılar murisi tarafından kat karşılığı inşaat sözleşmesinin iptali için açılan dava neticesinde sözleşmenin geriye etkili feshine karar verildiğine göre, yerel Mahkemece deliller değerlendirilerek yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle bir kısım davacılar vekili ve davacı ...’nin istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Bir kısım davacılar ... ve diğerleri vekili; Mahkeme kararının hukuka, kanuna ve yerleşik içtihatlara aykırı olduğunu, yüklenicilerin amacının, kendi nam ve hesabına taşınmaz edinmek değil, inşa ettiği taşınmazları üçüncü kişilere devretmek olduğunu, bu kapsamda yükleniciler tarafından yapılan inşaat, baştan itibaren satış amacıyla ve alıcılar adına gerçekleştirilmiş olduğunu, geriye etkili fesih kararı sonucunda yükleniciden taşınmaz edinen müvekkillerinin, yüklenicinin halefi konumuna geçmiş ve bu doğrultuda inşaatın tüm ekonomik ve fiilî yükünü üstlenmiş olduklarını, fesih kararının sonucu olarak arsa payı davalılara dönse dahi, taşınmaz üzerindeki binanın mülkiyetinin müvekkillerinde kaldığını, zira yapının, müvekkillerinin iktisap ettiği ve fiilen kullandığı muhdesat olduğunu, Mahkemece, 12.11.2002 tarihli işlemle arsa payının 31/40 oranında yükleniciye devredilmesinin sonucu olarak yüklenicinin paydaşlık statüsü, bu statünün bağımsız bölüm devri zincirine etkisi, davacıların edinim tarihleri ve edinim kaynakları, fiili kullanımın sürekliliği ve ortaklığın giderilmesi dosyasında muhdesat değerinin paylaştırılmasına etkisi araştırılmadan hüküm kurulmuştur. YİBBGK’nın 16.05.2025 tarihli ve 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı ilamına göre tapu kaydında herhangi bir şerh olmadığı gözetildiğinde müvekkillerinin taşınmaz arsa payını ve arsa payı karşılığı daireleri tapuya güvenerek ve iyiniyetli olarak iktisap ettiğinin açıkça görülmekte olduğunu, gerekçeli kararda vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara ödenmesi yönündeki kararın hatalı olduğunu, vekalet ücreti yönünden ise davacılara hisseleri oranında sorumluluk yüklenmesi gerektiğini, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 09.03.2021 tarihli ve 2019/876 Esas, 2021/1325 Karar sayılı kararı da benzer durumda muhdesatın aidiyetinin tespitine karar verilmesini hukuka uygun bulduğunu belirterek, yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, muhdesat aidiyetinin tespiti yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davacı ...; İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının gerek esas gerek usul bakımından hatalı olduğunu, mahkeme kendi kararında da çelişkiye düşmüş olup gerekçesinde taraflar arasında İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/2843 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası olduğu bu sebeple güncel hukuki yararın bulunduğunu ifade etmesine karşılık muhdesat aidiyetinin tespiti davasında tarafının taşınmazın kendi adına yapıldığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddettiğini, mevcut taşınmazın gerek mülkiyet hakkı olarak, gerekse fiili oturum, emek ve masrafın tarafından yapılması dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hak kaybına sebep olacak şekilde davanın reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bir kısım davacılar vekilinin ve davacı ...’nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Bir kısım davacılar vekilinin ve davacı ...’nin diğer temyiz itirazlarına gelince;
Muhdesatın tespiti davalarında davanın konusu (müddeabih) davalıların payına isabet eden muhdesat değeri (zemin bedeli hariç) olup; yargılama sonucunda hüküm altına alınacak nispi karar ve ilam harcının, yargılama giderlerinin ve taraflar yararına takdir edilecek vekalet ücretlerinin işbu müddeabih esas alınarak hesaplanması gerekir.
Hesaplanacak yargılama giderinden ve davacı (veya davalı) yararına takdir edilecek vekalet ücretinden, davalının, dava konusu taşınmazın tapuda paylı mülkiyet şeklinde kayıtlı olması halinde tapudaki payı, el birliği mülkiyetinin söz konusu olması halinde ise, miras payı göz önünde bulundurularak sorumlu tutulmaları gerekir.
Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, dava konusu yapının toplam değeri 4.593.060,00 TL, kendisini vekille temsil ettiren davalıların payına isabet eden dava değeri ise 889.905,375 TL’dir. Bu miktar üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde tüm yapı değeri üzerinden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2. maddesi hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (V.B.1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davacılar vekilinin ve davacı ...’nin sair temyiz itirazlarının reddine,
2. Yukarıda (V.B.2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davacılar vekilinin ve davacı ...’nin diğer temyiz itirazlarının kabulü temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA;
3. İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.03.2025 tarihli ve 2022/852 Esas, 2025/160 Karar sayılı ilamın hüküm kısmının 3. bendinde yer alan “505.653,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine, “ 136.586,75 TL vekalet ücretinin davacılardan payları oranında” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.05.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.